Rụng tóc do di truyền (còn gọi là rụng tóc androgenic hay rụng tóc theo kiểu) là dạng rụng tóc tiến triển phổ biến nhất ở cả hai giới. Ở nam giới, tình trạng này thường được gọi là hói đầu kiểu nam, trong khi ở nữ giới được biết đến là rụng tóc kiểu nữ. Tình trạng này phát triển khi các nang tóc có khuynh hướng di truyền dần dần bị teo nhỏ. Theo thời gian, các nang tóc sản sinh ra những sợi tóc mảnh hơn, ngắn hơn và cuối cùng có thể ngừng sản sinh tóc. Tình trạng này có thể bắt đầu ngay sau tuổi dậy thì và ngày càng trở nên phổ biến theo tuổi tác.
Nguyên nhân gây ra chứng rụng tóc do di truyền
Tình trạng rụng tóc do di truyền (Androgenetic Alopecia) xuất hiện do sự kết hợp phức tạp giữa yếu tố di truyền, tuổi tác và hoạt động của các hormone nội tiết tố:
-
Sự tác động của Dihydrotestosterone (DHT): Ở nam giới, enzyme 5-alpha-reductase biến đổi testosterone thành DHT. Trong các nang tóc nhạy cảm về mặt di truyền, DHT rút ngắn giai đoạn tăng trưởng tích cực và làm teo nhỏ nang tóc dần dần.
-
Yếu tố gen di truyền: Gen thụ thể androgen (gen AR) có liên quan mật thiết đến tình trạng hói đầu kiểu nam, tuy nhiên gen này có thể thừa hưởng từ cả cha lẫn mẹ.
-
Cơ chế ở nữ giới: Cơ chế ở phụ nữ phức tạp hơn, liên quan đến di truyền, lão hóa và sự thay đổi nội tiết tố. Nhiều phụ nữ gặp phải tình trạng này ngay cả khi nồng độ androgen trong máu hoàn toàn bình thường.
Triệu chứng rụng tóc do di truyền ở nam và nữ
Khác với các dạng rụng tóc đột ngột, hiện tượng này tiến triển rất từ từ theo thời gian.
Triệu chứng ở nam giới
-
Đường chân tóc lùi dần, tóc thưa ở vùng thái dương tạo thành hình chữ M.
-
Tóc thưa dần ở vùng đỉnh đầu (xoáy tóc) hoặc thưa tổng thể vùng giữa đầu.
-
Tóc ở hai bên và phía sau da đầu thường ít bị ảnh hưởng bởi DHT hơn nên vẫn giữ nguyên mật độ.
Triệu chứng ở phụ nữ
-
Mở rộng đường rẽ ngôi trung tâm.
-
Tóc thưa dần trên đỉnh đầu nhưng thường vẫn giữ được đường chân tóc phía trước.
-
Giảm độ dày của đuôi tóc khi buộc và dễ nhìn thấy da đầu hơn.
Giải đáp các thắc mắc thường gặp
Rụng tóc do di truyền có ảnh hưởng đến lông mày không?
Tình trạng này chủ yếu tác động lên các nang tóc trên da đầu và không gây rụng lông mày hay lông mi. Nếu bạn bị rụng lông mày, đó có thể là dấu hiệu của rụng tóc từng mảng, bệnh lý tuyến giáp hoặc thiếu hụt dinh dưỡng.
Đây có phải là một bệnh tự miễn dịch?
Không. Hiện tượng này không phải bệnh tự miễn. Trong khi bệnh rụng tóc từng mảng (Alopecia Areata) xảy ra do hệ miễn dịch tấn công nang tóc tạo thành các mảng hói tròn, thì chứng rụng tóc này lại xuất phát từ sự teo nhỏ nang tóc do gen và hormone.
Căng thẳng (Stress) có gây ra tình trạng này không?
Căng thẳng không trực tiếp gây ra bệnh, nhưng nó có thể kích hoạt rụng tóc giai đoạn Telogen (Telogen Effluvium) – một dạng rụng tóc tạm thời khiến tình trạng thưa tóc trở nên rõ rệt hơn.
Chẩn đoán và các phương pháp điều trị chuẩn y khoa
Bác sĩ da liễu thường chẩn đoán thông qua kiểm tra lâm sàng, soi da đầu (Dermoscopy) và đánh giá theo thang đo Hamilton–Norwood (cho nam) hoặc Ludwig/Sinclair (cho nữ).
Mặc dù rụng tóc do di truyền là tình trạng mãn tính và tiến triển, việc điều trị sớm có thể giúp phục hồi độ dày sợi tóc và làm chậm quá trình rụng tóc:
-
Thuốc bôi Minoxidil: Dung dịch bôi ngoài da phổ biến cho cả nam và nữ giúp kích thích mọc tóc.
2. Thuốc uống kê đơn (Finasteride/Dutasteride): Giúp ức chế chuyển hóa DHT ở nam giới, ngăn ngừa teo nang tóc.
3. Liệu pháp bổ trợ: Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hoặc chiếu laser cường độ thấp.
4. Phẫu thuật cấy ghép tóc: Di chuyển các nang tóc khỏe mạnh từ vùng sau óc đến vùng thưa hói, mang lại hiệu quả thẩm mỹ lâu dài.
